20 juni 2021 – De provincie moet de Provinciale Omgevingsverordening (POV) aanscherpen om de natuur-, cultuur- en landschapswaarden beter te beschermen. Dat bepleit de Stichting Behoud Waterland (SBW) in een brief aan de provincie. In het najaar is de besluitvorming hierover.

In een omgevingsverordening staan de provinciale regels over de fysieke leefomgeving. Het is een ‘levend document’ dat voortdurend wordt geëvalueerd en aangepast waar nodig. De nu geldende POV-2020 is pas eind vorig jaar vastgesteld, maar er komt alweer een nieuwe versie aan. De provincie noemt de nieuwe POV-2022 een ‘beleidsarme omzetting’, die vooral beoogt de terminologie in overeenstemming te brengen met de Omgevingswet die volgend jaar van kracht wordt.

De SBW heeft in een inspraakreactie haar commentaar gegeven op het Ontwerp van de nieuwe POV. waarschijnlijk wordt de POV 2022, die in werking zal treden op 1 juli 2022, in het komende najaar worden vastgesteld door Provinciale Staten.

Onvoldoende

De SBW kan zich grotendeels vinden in het Ontwerp. Maar zij begrijpt niet dat boerenerven alsmaar groter mogen worden, nog groter dan twee hectare. Verder schieten de provinciale regels voor het realiseren van natuurdoelen en beschermen van de natuurwaarden in de natuurgebieden schieten tekort. 

Gemeenten worden slechts geïnstrueerd daarvoor regels op te nemen in hun ruimtelijke plannen. Deze instructie is onvoldoende omdat: (1) ruimtelijke plannen pas in 2029 aan de Omgevingsverordening hoeven te voldoen. Dat duurt dus nog een hele tijd. Natuurwaarden zijn tot die tijd niet of onvoldoende beschermd; (2) het onzeker is of een gemeente doeltreffende regels in ruimtelijke plannen gaat opnemen; (3) de regels per gemeente gaan verschillen.

Rechtstreeks werkende regels

Deze problemen kunnen eenvoudig worden opgelost door in de POV-2022 rechtstreeks werkende regels op te nemen. Dat zijn regels waaraan alle (bestemmingsplannen)plannen van gemeenten moeten worden getoetst en waaraan grondeigenaren en grondgebruikers zijn gebonden en in acht moeten nemen bij de uitvoering van activiteiten.

Hetzelfde probleem geldt voor de bescherming van de kenmerkende cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het Bijzonder Provinciaal Landschap, waarden die volgens de provincie notabene onvervangbaar zijn. 

Werelderfgoederen

Ook de bescherming van de werelderfgoederen moet beter. De SBW pleit daar al jaren voor.

De openheid in het werelderfgoed De Beemster komt steeds meer onder druk te staan en de traditionele opzet en inrichting van de karakteristieke Beemster erven is veelal niet meer te zien. In de Stelling van Amsterdam worden bij Zuidoostbeemster alle kenmerkende waarden verder om zeep gebracht door nieuwbouw van woningen terwijl er voldoende andere bouwlocaties zijn in de regio.

Gedempte sloot bij Zunderdorp. De provincie kan middels rechtstreeks werkende regels in de Omgevingsverordening het dempen van sloten verbieden.Gedempte sloot bij Zunderdorp. De provincie kan middels rechtstreeks werkende regels in de Omgevingsverordening het dempen van sloten verbieden.

De Purmer

De SBW vindt dat droogmakerij De Purmer extra bescherming verdient. De Purmer is de grootste droogmakerij in de regio Waterland. Het is van oudsher een agrarisch gebied met koeien, akkers en boerenlandvogels. Het nog niet bebouwde deel van De Purmer is onmiskenbaar van belang voor de beleving van de openheid en vergezichten, de kernkwaliteiten van het omringende Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). De SBW vindt dat het nog groene deel van de Purmer moet worden opgenomen in het BPL. Dat is ook een manier om de plannetjes van de gemeenten Purmerend en Edam-Volendam voor de bouw van een nieuwe woonwijk en een bedrijventerrein in het groen tegen te houden.