25 november 2020 – De Stichting Behoud Waterland (SBW) noemt het een ‘onbeschaamd versteningsplan’. De bedenkers noemen het ‘een reddingsplan voor Waterland’. Heftig rumoer om het bouwplan van drieduizend woningen in het landelijk gebied van Amsterdam-Noord buiten de Ring.

 Architectuurcentrum Arcam en architectenbranchevereniging BNA hebben dit jaar samen een Stadsranden-lab georganiseerd. Ze hebben groepen (‘ateliers’) gevormd om plannen te maken voor de verschillende stadsranden van Amsterdam. Die ‘rafelranden’ van de stad, die diffuse overgangsgebieden tussen stad en land, kunnen immers misschien veel mooier en beter benut worden. Afgelopen vrijdag werden de plannen gepresenteerd tijdens een digitaal seminar.

Weilandenboulevards
Er was ook een groep die zich bezig heeft gehouden met de noordelijke stadsrand van Amsterdam. De groepsleden concludeerden dat de ring A10 een lelijke en lawaaiige scheidingswand is, met hier en daar een donker viaduct. Amsterdam en Waterland liggen met de ruggen tegen elkaar.
De groep vindt dat de Ring ‘permeabel’ moet worden, een ‘membraan’. Moeilijke woorden voor een betere doorlaatbaarheid. De verbinding tussen stad en land voor mens en dier moet worden verbeterd. Dat wil de groep onder meer bereiken door de onderdoorgangen vriendelijker en logischer te maken én door de groene vingers vanuit Landelijk Noord in het binnenringse gebied verder te ontwikkelen en versterken als ‘weilandenboulevards’.
Goed idee, vindt de SBW.

Binnenringse hoogbouw
Een ander voorstel van de werkgroep is de bouw van vele duizenden woningen in de strook tussen Ring A10 en de bestaande woonwijken. Dat is nu een strook met veel inefficiënt gebruikt restgroen, grote parkeergebieden en plek voor afvalcontainers. Dat kan beter.
De nieuwbouw op die rafelzone, mét geluiddempende gevels, moet volgens de plannenmakers liefst een beetje hoog worden. Zodat de hogere bewoners over de Ring kunnen kijken en genieten van het Waterlandse landschap. En ook zo hoog dat de mensen die vanuit de regio Waterland en Landelijk Noord naar de stad fietsen, onderweg al zien waar de stad ligt.
Een interessant voorstel voor binnenstedelijke verdichting, vindt de SBW. Dat verdient nadere discussie en uitwerking.

Vogelvluchtverbeelding voor Amsterdam Noord, ontwerp XOOMlabVogelvluchtverbeelding voor Amsterdam Noord, ontwerp XOOMlab

Taboedoorbrekend
Maar de werkgroep stelt ook voor een woonwijk van drieduizend woningen te bouwen buiten de Ring A10 in Landelijk Noord. Ten oosten van het Noord-Hollands Kanaal, in het buitenringse deel van de Buikslotermeerpolder, een gebied waar nu een golfterrein en een rioolzuivering liggen.
Dit onderdeel van het plan heeft de werkgroep de afgelopen dagen hard gepromoot in de media door zich uitvoerig te laten interviewen door o.a. het Parool en NRC-Handelsblad.
De argumentatie voor dat buitenringse plan is echter uitermate pover. In de twee interviews komen de plannenmakers niet verder dan: ‘het groen is ermee gebaat als er ook huizen komen buiten de ringweg’, ‘het gaat slechts om een strook van een paar honderd meter’, een ‘stadsbordes dat vrij uitzicht biedt over Waterland’ en ‘we beseffen dat we een taboe doorbreken’.

Beschermd gebied
De SBW vindt dit massieve woningbouwplan buiten de ring in Landelijk Noord van Amsterdam onbespreekbaar. Het gebied is niet voor niets beschermd door de gemeente (Hoofdgroenstructuur) en de provincie (Bijzonder Provinciaal landschap). Daar moet je niet in gaan bouwen.
De Ringweg A10 is inderdaad een scheidingswand. Die scheidingswand mag zeker doorgankelijker worden voor mens en dier. Maar de A10 is ook een heldere en geruststellende grens tussen stad en land, die je ter bescherming van het groen moet handhaven. Als je die, nu harde grens overgaat met een groot verstedelijkingsproject, verwatert de bescherming van het groen en wrijven de grondspeculanten buiten de Ring zich in de handen. Waar één bouwplan over de dam is, volgen er immers meer.

Omgevingsvisie
De gemeente Amsterdam is bezig met het opstellen van haar Omgevingsvisie. In de aanloop daarvan worden van allerlei kanten allerlei visies en voorstellen gepresenteerd. De gemeente verzamelt die creatieve, prikkelende en provocerende ideeën graag en doet er haar voordeel mee.
De Arcam/BNA-plannen voor de stadsranden van Amsterdam vallen hieronder. Het is de vraag of zij ooit worden omgezet in officieel gemeentebeleid. De Amsterdamse wethouder voor Ruimtelijke Ordening heeft inmiddels al laten weten ‘zeker niet’ in Landelijk Noord te willen bouwen. ‘Het sparen van het landschap rond de stad is voor ons een harde grens.’

Ingezonden brief van de SBW in het Parool van 25 november 2020Ingezonden brief van de SBW in het Parool van 25 november 2020