28 mei 2015 – Moet er één grote gemeente Waterland en één grote gemeente Zaanstad komen? Of zelfs één grote regiogemeente Zaanstreek-Waterland? Dat zijn enkele van de vragen die bediscussieerd worden op het WaterlandBeraad dat de Stichting Behoud Waterland (SBW) organiseert op woensdagavond 23 september.
Er is veel aan de gang in de intergemeentelijke verhoudingen in onze regio. Per 1 januari volgend jaar fuseren de gemeenten Edam-Volendam en Zeevang met elkaar. Tussen Wormerland en Oostzaan wordt ambtelijk nauw samengewerkt, evenals tussen de gemeenten Beemster en Purmerend.
Bestuurskracht
Die samenwerking wordt nodig geacht vanwege de ‘bestuurskracht’ van de gemeenten. Hoe groter de organisatie, des te groter de bestuurskracht, is de gedachte. Immers, een grotere organisatie heeft meer geld om specialistische ambtenaren in dienst te nemen, en als er iemand ziek wordt is er meestal wel een vervanger. Kleine organisaties zijn wat dat betreft kwetsbaar. Grotere gemeenten kunnen ook uit meer inwoners geschikte gemeenteraadsleden recruteren.
Maar er zijn ook bezwaren tegen grotere gemeenten. De afstand tussen bestuur en burger wordt groter, inwoners moeten soms verder fietsen om bij het gemeentelijk loket te komen. En het is al jaren een punt van discussie en onderzoek of intergemeentelijke samenwerking nu geld oplevert of juist geld kost.
Ook in de regio Waterland wordt de discussie over gemeentelijke samenwerking en herindeling volop gevoerd. In Landsmeer was begin dit jaar zelfs sprake om er een volksraadpleging over te houden, maar die is toch weer afgeblazen. Een belangrijke discussie daar is of de gemeente moet gaan samenwerken met andere landelijke gemeenten of juist met een grote stad, zoals Amsterdam. Wat is goed voor de mensen?
‘Rationeel gezien’
Vorig jaar september verscheen in opdracht van de gemeenten Zaanstad en Purmerend een rapport van de commissie-Bandell. Daarin wordt gesteld dat de vorming van één gemeente Zaanstreek-Waterland ‘rationeel gezien vanuit het belang van de inwoners goed te beargumenteren‘ is. Maar de vorming van één grote regiogemeente acht de commissie politiek en maatschappelijk niet haalbaar. Zij pleit hoe dan ook voor het ontwikkelen van een gemeenschappelijke toekomstvisie voor de regio.
De colleges van burgemeester & wethouders van Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland, Wormerland en Zeevang hebben in een brief verontwaardigd gereageerd op het rapport. Zij noemen het rapport niet constructief, verwijten de twee grote gemeenten een eenzijdige structuurbenadering en wijzen een schaalvergroting naar een of twee gemeenten af. Zij benadrukken echter het belang van een gezamenlijke regiovisie, waaraan zij van harte willen meewerken.
WaterlandBeraad
Over deze actuele discussie organiseert de SBW op woensdagavond 23 september in het Weeshuis in Monnickendam haar volgende WaterlandBeraad. Op deze informatie- en discussieavond is een belangrijke vraag bij welke gemeentelijke samenwerking natuur en landschap het meest gebaat zijn. Bij grote of kleine gemeenten? Bij bundeling van landelijke gemeenten of juist bij samenwerking tussen landelijke en stedelijke gemeenten?
Er worden inleidingen gehouden door een politicoloog en vertegenwoordigers van groene organisaties. Daarna is er een discussie met politici van verschillende partijen uit verschillende gemeenten. De zaal krijgt volop gelegenheid daaraan mee te doen.
De toegang is gratis. De avond duurt van 20.00 tot 22.30 uur. Nadere informatie over de forumleden volgt op de website.